آزمایش آمنیوسنتز در سه ماه آخر بارداری:بررسی سلامت جنین برای تولد

آمنیوسنتز

آمنیوسنتز روشی است که در آن مایع آمنیوتیک برای آزمایش یا درمان از رحم برداشته می‌شود. مایع آمنیوتیک مایعی است که در طول بارداری در اطراف کودک قرار داشته و از او محافظت می‌کند. این مایع حاوی سلول‌های جنینی و مواد شیمیایی مختلف تولید شده توسط کودک است.با اینکه آمنیوسنتز می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را در مورد سلامت کودک ارائه کند، اما باید از خطرات آمنیوسنتز مطلع بوده و برای نتایج آن آمادگی لازم را داشت.

کدامیک از مادران باردار باید تست آمنیوسنتز را انجام دهند؟

تمام زنان باردار می‌توانند آزمایش‌های بارداری مانند آمنیو را انجام دهند. در صورتی که کودک در خطر برخی شرایط مانند نقائص مادرزادی در مغز و ستون فقرات (به نام نقائص لوله عصبی)، مهره شکاف‌دار و آنانسفالی، شکاف لب و کام، بیماری‌های ژنتیکی و کروموزومی باشد، بهتر است آزمایش آمنیوسنتز را انجام داد.لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با شماره ما تماس حاصل فرمایید.

آمنیوسنتز چیست؟


آمنیوسنتز چیست

آمنیوسنتز یک تست بارداری است که به پزشک اجازه می‌دهد تا اطلاعاتی را در مورد سلامت کودک شما از طریق نمونه‌ای از مایع آمنیوتیک بدست بیاورد. این مایع کودک شما را درون رحم احاطه کرده است.شایع‌ترین دلیل برای انجام آمنیو تعیین این است که کودک دچار اختلالات ژنتیکی خاص یا یک ناهنجاری کروموزومی مانند سندرم داون است یا خیر.مانند نمونه برداری از پرزهای جفتی (CVS) که در سه ماهه‌ی اول انجام می‌شود، آمنیوسنتز یک کاریوتایپ –تصویری از کروموزوم‌های کودک- تولید می‌کند تا متخصص بتواند با اطمینان وجود هرگونه مشکل را بررسی کند. (در حدود 1درصد از موارد، مشکلی در نمونه وجود دارد و آزمایش نتیجه‌ای را نشان نمی‌دهد.)

آمنیوسنتز چه زمانی انجام می‌شود؟


آمنیوسنتز معمولاً زمانی که زن در هفته ۱۶ تا ۲۰ بارداری است انجام می‌شود. با اینکه باید برای تمام زنان امکان انجام آمنیو فراهم شود، اما زنانی که این آزمایش را انتخاب می‌کنند اغلب آنهایی هستند که در خطر مشکلات ژنتیکی و کروموزومی می‌باشند، زیرا این آزمایش تهاجمی بوده و خطر کمی برای سقط جنین دارد.

چرا باید آمنیوسنتز انجام شود؟


چرا باید آمنیوسنتز انجام شود

چند دلیل برای انجام آمنیوسنتز عبارتند از:

  • تشخیص یا بررسی وجود یک عفونت داخل رحمی
  • بررسی سلامتی کودک در صورتی که دچار حساسیت خون مانند حساسیت Rh باشید. این یک وضعیت پیچیده است که می‌تواند در شرایطی رخ دهد که نوع خون شما متفاوت از خون فرزندتان باشد (نکته: متخصصین زنان و زایمان برای این منظور بطور فزاینده‌ای از تست اولتراسوند داپلر به جای آمنیو استفاده می‌کنند.)
  • به منظور ارزیابی رشد ریه‌های کودک در هنگام در نظر گرفتن زایمان زودرس به دلایل پزشکی (مگر اینکه مشخص باشد که کودک باید صرف نظر از رشد کامل ریه‌ها فوراً متولد شود.)

آمنیوسنتز چه اختلالات و نقائصی را می‌تواند شناسایی کند؟


آمنیوسنتز چه اختلالات و نقائصی را می‌تواند شناسایی کند

آمنیوسنتز به منظور تشخیص موارد زیر استفاده می‌شود:

  • تقریباً تمام اختلالات کروموزومی از جمله سندرم داون، تریزومی ۱۳، تریزومی ۱۸ و اختلالات کروموزومی جنسی (مانند سندرم ترنر). این آزمایش می‌تواند این بیماری‌ها را تشخیص دهد اما نمی‌تواند شدت آنها را مشخص کند.
  • صدها اختلال ژنتیکی، مانند فیبروز سیستیک، بیماری سلول داسی شکل و بیماری تِی-سَکس. این آزمایش به منظور بررسی تمام آنها استفاده نمی‌شود اما در صورتی که کودک در خطر یک یا چند مورد از این اختلالات باشد، آمنیوسنتز معمولاً می‌تواند احتمال وجود این بیماری را تعیین کند.
  • نقائص لوله عصبی مانند مهره شکاف و آنانسفالی که با اندازه‌گیری میزان ماده‌ای به نام آلفا فتوپروتئین در مایع آمنیوتیک انجام می‌گیرد.

با این حال آمنیوسنتز نمی‌تواند سایر نقائص ساختاری مادرزادی مانند ناهنجاری‌های قلبی یا شکاف لب و کام را تشخیص دهد. بسیاری از نقائص ساختاری را می‌توان طی سونوگرافی در سه ماهه دوم که بطور معمول برای تمام زنانی که تحت آمنیوسنتز قرار می‌گیرند انجام می‌شود، تشخیص داد.

خطر سقط جنین ناشی از آمنیوسنتز چیست؟


خطر سقط جنین ناشی از آمنیوسنتز چیست

خطر سقط جنین در اثر آمنیوسنتز کم است. از آنجایی که درصدی از زنان در هر صورت در سه ماهه دوم دچار سقط جنین می‌شوند، هیچ راهی برای اطمینان از اینکه سقط جنین بعد از آمنیوسنتز واقعاً به خاطر این آزمایش بوده است یا خیر وجود ندارد.

آیا راهی برای کاهش خطر وجود دارد؟


از پزشک یا مشاور ژنتیکی خود برای معرفی پزشکی که دارای تجربه‌ی زیادی است یا مرکزی که بطور مکرر آزمایش آمنیوسنتز را انجام می‌دهد مشورت بگیرید. همچنین از پزشک یا مرکز پزشکی در مورد میزان خطر سقط جنین ناشی از این روش پرس‌جو کنید.همچنین باید مطمئن شوید که یک متخصص سونوگرافی تشخیصی مجرب در طول آزمایش هدایت سونوگرافی پیوسته را انجام می‌دهد. این امر باعث افزایش قابل ملاحظه‌ی احتمال به دست آوردن مایع کافی در تلاش اول می‌گردد و نیاز به تکرار این فرایند را از بین می‌برد. هنگامی که از هدایت سونوگرافی پیوسته استفاده می‌شود، آسیب به کودک در اثر سوزن آمنیوسنتز بسیار کاهش می‌یابد.

آیا می‌توان قبل از تصمیم گیری در مورد انجام آمنیوسنتز با یک مشاور ژنتیکی ملاقات کرد؟


بله، در واقع بسیاری از مراکز آزمایش از شما می‌خواهند که برای بررسی خطرات و مزایای روش‌های مختلف غربالگری بارداری و انجام آزمایش قبل از انجام یک روش تهاجمی مانند آمنیوسنتز یا نمونه گیری از پرزهای جفتی (CVS) با یک مشاور ژنتیکی مشورت کنید.پاسخ‌های شما به مشاور این امکان را می‌دهد تا حس شما از خطر داشتن یک کودک با مشکلات کروموزومی یا یک بیماری ژنتیکی خاص را مشخص کند. سپس می‌توانید تصمیم بگیرید که آیا قصد انجام آزمایش غربالگری، انجام CVS یا آمنیوسنتز را دارید و یا از انجام آزمایش صرف نظر می‌کنید.

چگونه می‌توان در مورد مناسب بودن این آزمایش تصمیم گرفت؟


توصیه می‌شود که به زنان با سنین مختلف در سه ماهه اول و دوم غربالگری و آزمایش‌های تشخیصی ارائه شود. متخصص یا مشاور ژنتیکی باید با شما مزایا و معایب روش‌های موجود را بررسی کند. اما در نهایت، انجام آزمایش یک تصمیم شخصی است.بسیاری از زنان غربالگری را انجام می‌دهند و سپس بر اساس نتایج اولیه در مورد آزمایش‌های تشخیصی تصمیم گیری می‌کنند. سایر زنان بلافاصله آزمایش تشخیصی را انتخاب می‌کنند. ممکن است این زنان از قبل بدانند که خطر مشکلات کروموزومی یا بیماری‌هایی که با غربالگری قابل تشخیص نیستند بالا است یا ممکن است احساس کنند که می‌خواهند تا حد ممکن با وجود خطر سقط جنین اطلاعاتی را در مورد وضعیت کودک خود داشته باشند. برخی از زنان ترجیح می‌دهند هیچ آزمایشی را انجام ندهند.اگر تصمیم بگیرید که ابتدا غربالگری را انجام دهید، می‌توانید پس از آن با کمک متخصص یا مشاور ژنتیکی دریابید که آیا نتایج حاکی از آن هستند که خطر بالا بوده و باید برای تعیین وجود مشکل تحت آزمایش CVS یا آمنیوسنتز قرار بگیرید یا خیر. شما باید نیاز خود در مورد دانستن وضعیت کودک خود را در برابر احتمال کم سقط جنین در اثر انجام آزمایش تشخیصی بسنجید.در برخی از زنانی که انجام آزمایش تهاجمی را انتخاب می‌کنند واضح است که از پیش تصمیم گرفته‌اند در صورت وجود یک مشکل جدی به بارداری خود پایان دهند. سایر افراد ممکن است حتی با وجود اینکه مطمئن نیستند بعد از شنیدن خبرهای ناخوشایند چه تصمیمی خواهند گرفت، اقدام به انجام آمنیوسنتز کنند.برخی از زنان ممکن است حتی با اینکه می‌دانند که هیچ گاه بارداری خود را قطع نمی‌کنند تصمیم به انجام آمنیوسنتز می‌گیرند. این زنان ممکن است احساس کنند که دانستن اینکه فرزند آنها نیازهای خاصی دارد می‌تواند برای آمادگی عاطفی در برابر چالش‌های پیش رو به آنها کمک کند. در برخی موارد نیز شاید بخواهند به یک بیمارستان مجهزتر مراجعه کنند.بیماری‌هایی وجود دارند که ممکن است زمانی که کودک همچنان در داخل رحم است قابل درمان باشند. بنابراین در صورت که شک زیادی در مورد ابتلای کودک به یکی از چنین مشکلات نادر وجود داشته باشد، می‌توان از روش آمنیوسنتز استفاده کرد.از طرف دیگر، برخی از زنان به شدت در برابر انجام روشی که خطر سقط جنین را افزایش می‌دهد مقاومت می‌کنند، بخصوص در صورتی که نتایج آن بر کنترل بارداری آنها تاثیری نداشته باشد. بنابراین این افراد تصمیم می‌گیرند که تحت یک آزمایش تهاجمی قرار نگیرند.هیچ تصمیم ارجحی وجود ندارد. والدین مختلف احساسات متفاوتی را در مورد اینکه چه خطراتی قابل قبول هستند، دارند و ممکن است در هنگام روبه‌رو شدن با شرایط مشابه تصمیمات متفاوتی بگیرند.

در صورتی که آزمایش تشخیصی را انتخاب کنید، بین آمنیوسنتز و CVS کدام یک را باید انتخاب کرد؟


هر دو آزمایش می‌توانند مشخص کنند که آیا کودک شما دچار مشکل کروموزومی یا برخی اختلالات ژنتیکی است یا خیر.نمونه گیری از پرزهای جفتی یا CVS در اوایل بارداری انجام می‌شود (معمولاً بین هفته ۱۰ و ۱۳) بنابراین زودتر می‌توانید از وضعیت کودک خود مطلع شوید. اگر همه چیز خوب باشد، زودتر آرامش پیدا خواهید کرد. یا در صورتی که یک مشکل جدی وجود داشته باشد و تصمیم به قطع بارداری خود بگیرید، این کار در سه ماهه اول انجام خواهد گرفت.از طرف دیگر، ممکن است ترجیح دهید تا منتظر نتایج غربالگری سه ماهه‌ی دوم بمانید و بعد از آن تصمیم به انجام یک آزمایش تهاجمی بگیرید. در این زمان، آمنیوسنتز تنها گزینه‌ی ممکن می‌باشد.ملاحظات دیگر ممکن است بر روی تصمیم شما تاثیر بگذارند. برای مثال در صورتی که خطر داشتن یک کودک مبتلا به یک نقص لوله عصبی بالا باشد، باید آمنیوسنتز را انجام دهید زیرا آزمایش CVS نمی‌تواند چنین نقائصی را تشخیص دهد. هرچند این مشکلات معمولاً با سونوگرافی در نیمه‌ی بارداری قابل تشخیص هستند.گمان می‌رود که خطر سقط جنین در CVS کمی بیشتر از آمنیوسنتز باشد، اما پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند که این گفته صحیح نیست. برای پزشکان و مراکز پزشکی مجرب که به دفعات زیاد این روش‌ها را انجام می‌دهند، خطر سقط جنین برای هر دو روش کم و به یک مقدار است.قبل از تصمیم گیری بهتر است تمام این مسائل را با همسر و متخصص سلامت خود و احتمالاً یک مشاور ژنتیکی در میان بگذارید.

آمنیوسنتز چگونه انجام می‌شود؟


آمنیوسنتز چگونه انجام می‌شود

این روش معمولاً حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به طول می‌انجامد. قبل از انجام آمنیوسنتز، یک سونوگرافی به منظور اندازه‌گیری کودک و کنترل آناتومی پایه‌ی وی انجام می‌شود. برخی مراکز پزشکی این کار را هنگامی که برای انجام آزمایش آمنیوسنتز مراجعه می‌کنید و برخی دیگر نیز از قبل انجام می‌دهند.برای انجام آمنیوسنتز، روی یک میز معاینه دراز می‌کشید و شکمتان با الکل یا یک محلول ید تمیز می‌شود تا خطر عفونت به حداقل برسد. سونوگرافی به منظور تعیین محل یک کیسه از مایع آمنیوتیک در فاصله‌ی ایمن از کودک و جفت جنین استفاده می‌شود. این قسمت می‌تواند تا ۲۰ دقیقه طول بکشد.سپس تحت هدایت سونوگرافی پیوسته، پزشک یک سوزان بلند، نازک و توخالی را از طریق دیواره شکم وارد کیسه‌ی مایع دور کودک می‌کند. پزشک مقدار کمی مایع آمنیوتیک را به میزان حدود سی میلی‌لیتر یا دو قاشق می‌کشد و سپس سوزن را خارج می‌کند.کشیدن مایع می‌تواند چند دقیقه طول بکشد اما معمولاً کمتر از ۳۰ ثانیه به طول می‌انجامد. کودک برای جایگزینی آنچه که برداشته شده است، مایع بیشتری تولید می‌کند.ممکن است کمی درد، سوزش یا فشار را در طول این فرایند حس کنید، یا ممکن است اصلاً احساس ناراحتی نداشته باشید. میزان ناراحتی یا درد در میان زنان و حتی در بارداری‌های مختلف یک زن متفاوت است. ممکن است بخواهید که ابتدا ناحیه‌ی مورد نظر تحت بی‌حسی موضعی قرار بگیرد، اما درد ناشی از تزریق بی‌حس کننده احتمالاً بدتر از خود آمنیوسنتز است، و بیشتر زنان ترجیح می‌دهند که فقط یک سوزن وارد بدنشان شود.سپس پزشک برای اطمینان خاطر از یک مانیتور برای گوش کردن به ضربان قلب کودک استفاده می‌کند.باید توجه داشت که در صورتی که گروه خونی منفی (Rh منفی) داشته باشد، بعد از آمنیوسنتز نیاز به تزریق ایمونوگلوبولین Rh خواهد بود مگر اینکه گروه خونی پدر کودک نیز منفی باشد. (ممکن است خون کودک در طول آزمایش با خون شما ترکیب شده و سازگار نباشد.)

بعد از این روش چه اتفاقی می‌افتد؟


در ادامه‌ی روز نباید به خود سخت بگیرید، بنابراین یک نفر باید شما را تا خانه برساند. تا حدود یک هفته از انجام رابطه جنسی و دو یا سه روز نیز از انجام فعالیت‌های سنگین و سفرهای هوایی خودداری کنید. (استفاده از هواپیما خطرناک نیست، اما بهتر است برای چند روز نزدیک به خانه بمانید تا در صورت وجود هرگونه علائم تحت معاینه قرار بگیرید.)ممکن است برای یک یا دو روز دل درد خفیفی داشته باشد. در صورت داشتن دل درد شدید یا لکه بینی واژن یا نشت مایع آمنیوتیک، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید. این موارد می‌توانند نشانه‌ی سقط جنین قریب الوقوع باشند. همچنین در صورتی که دچار تب هستید نیز باید بلافاصله با پزشک تماس بگیرید زیرا می‌تواند نشانه‌ی عفونت باشد.

نتایج چه زمانی آماده می‌شوند؟


نتایج چه زمانی آماده می‌شوند

نتایج ظرف یک تا دو هفته آماده می‌شوند.در طول این مدت آزمایشگاه نمونه‌ی مایع را تحلیل می‌کند و میزان آلفا فتوپروتئین در مایع را اندازه می‌گیرد. آزمایشگاه همچنین مقداری از سلول‌های زنده‌ی کودک را از مایع می‌گیرد تا به مدت یک یا دو هفته تکثیر شوند سپس ناهنجاری‌های کروموزومی و شواهدی از نقائص مادرزادی ژنتیکی از طریق بررسی سلول‌ها کنترل می‌شوند. (می‌توان جنسیت کودک را نیز مشخص کرد.)در برخی موارد، ممکن است در حین انتظار برای تکثیر سلول‌ها نتایج اولیه را دریافت کرد. برای مثال تکنیکی به نام هیبریداسیون فلورسانس درجا (FISH) ممکن است به منظور کنترل مشکلات انتخابی مورد استفاده قرار بگیرد. این نتایج به سرعت و اغلب ظرف چند روز آماده می‌شوند.

در صورتی که کودک مشکلی داشته باشد چه باید کرد؟


برای شما یک مشاوره ژنتیکی ارائه می‌شود تا بتوانید اطلاعات بیشتری را دریافت کنید و گزینه‌های خود را مورد بررسی قرار دهید. برخی زنان بارداری خود را قطع می‌کنند، در حالی که برخی دیگر تصمیم به ادامه بارداری می‌گیرند.هر روشی که انتخاب کنید، نیاز به مشاوره یا حمایت بیشتر خواهید داشت. برخی زنان نیاز به حمایت گروهی داشته و برخی دیگر نیز نیاز به مشاوره‌ی فردی دارند و سایر زنان نیز هر دو را انتخاب می‌کنند. در صورت نیاز به کمک بیشتر با پزشک و مشاور ژنتیکی خود صحبت کنید تا بتوانند شما را به متخصصین مناسب ارجاع دهند.

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *