آزمایش قند خون alc در افراد دیابتی و باردار (تفسیر و نتایج آزمایش)

آزمایش A1C

آزمایش” A1C” نوعی آزمایش خون است که متوسط گلوکز یا قند خون را در طی 3 ماه گذشته نشان می‌دهد. آزمایش A1C می‌تواند برای تشخیص دیابت نوع 2 و مرحله پیش دیابت مورداستفاده قرار گیرد. همچنین برای مدیریت دیابت، یک آزمایش کلیدی محسوب می‌شود. A1C درواقع نوعی آزمایش خون است که میانگین میزان قند خون شما را در طی 3 ماه گذشته تخمین می‌زند. نام‌های دیگر آزمایش A1C عبارت‌اند از: “هموگلوبین A1C”،” Hb A1C “،” هموگلوبین گلیکوزیله ” و ”  گلیکوهموگلوبین “. هموگلوبین بخشی از سلول‌های قرمز خون است که اکسیژن را به سلول‌ها می‌رساند. گلوكز در خون به هموگلوبین متصل می‌شود. آزمایش (A1C) بر اساس پیوند گلوكز به هموگلوبین طراحی شده است. اگر سطح گلوکز در خون بالا باشد، گلوکز بیشتری به هموگلوبین‌ها متصل می‌شود. آزمایش (A1C) میزان هموگلوبین‌های متصل شده به گلوکز را ارزیابی می‌کند، بنابراین میانگین گلوکز خون شما در طی 3 ماه گذشته را مشخص می‌سازد. نتیجه آزمایش (A1C) به‌صورت درصدی بیان می‌شود. بالا بودن درصد  گلیکوهموگلوبین بیانگر بالا بودن قند خون شما است. اگر (A1C) زیر 5.7 درصد باشد، قند خون شما طبیعی است.

آزمایش (A1C) به چه منظوری درخواست می‌شود؟


آزمایش (A1C) به چه منظوری درخواست می‌شود

این آزمایش می‌تواند به کادر درمانی کمک کند تا:

  • مرحله پیش دیابت در شما تشخیص داده شود و بر اساس آن توصیه‌های لازم جهت به تأخیر انداختن یا جلوگیری از دیابت نوع 2، صورت بپذیرد.
  • دیابت نوع 2 تشخیص داده شود.
  • بر بیماری فرد نظارت شود و تصمیمات درمانی لازم جهت جلوگیری از عوارض بیماری اتخاذ شود.

اگر شما در خود عوامل خطر بیماری پیش دیابت یا دیابت را مشاهده می‌کنید، با پزشک خود مشورت کنید تا آزمایش (A1C) درخواست شود. ممکن است از طریق تغییر سبک زندگی مانند کاهش وزن و فعالیت جسمی بیشتر، بتوانید بیماری دیابت را به تأخیر انداخته یا از مبتلا شدن به آن جلوگیری به عمل آورید.

چگونه آزمایش (A1C) به تشخیص مرحله پیش دیابت یا دیابت کمک می‌کند؟


چگونه آزمایش (A1C) به تشخیص مرحله پیش دیابت یا دیابت کمک می‌کند؟

پزشکان می‌توانند به کمک آزمایش (A1C) یا ترکیب آن با سایر آزمایش‌های مربوط به سنجش قند خون، دیابت نوع 2 و یا مرحله پیش دیابت را تشخیص دهند. برای انجام آزمایش (A1C) لازم نیست ناشتا باشید، به این معنی که می‌توانید در هرزمانی از روز آزمایش (A1C) را انجام دهید.اگر علامت یا نشانه‌ای  از دیابت نداشته باشید، اما آزمایش (A1C) بیانگر وجود دیابت یا پیش دیابت باشد، باید برای تائید نتیجه، آزمایش دوباره تکرار شود و یا از سایر آزمایش‌های تشخیصی دیابت کمک گرفته شود.

 تفسیر نتیجه آزمایش (A1C)


 هرگونه آزمایشی در خصوص تشخیص دیابت، برای تائید
نیازمند اندازه‌گیری مجدد است؛ مگر آنکه علائم بیمار
به‌صورت واضح بیانگر وجود دیابت باشد.


تشخیص

سطح (A1C)

طبیعی

زیر 5.7 درصد

پیش دیابت

بین 5.7 الی 6.4 درصد

دیابت

6.5 درصد و بالاتر

هنگام استفاده از آزمایش (A1C) برای تشخیص دیابت، نمونه خون گرفته‌شده از ورید بیمار در آزمایشگاه توسط روشی استاندارد به نام ” NGSP ” مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. ” NGSP” مخفف روش استاندارد بین‌المللی اندازه‌گیری گلیکوهموگلوبین است. “NGSP” باعث می‌شود روش اندازه‌گیری و نتیجه ذکرشده در برگه آزمایش مطابق استاندارهای بین‌المللی باشد و دقت لازم را برای مقایسه با شاخص‌های تائید شده پیش دیابت و دیابت فراهم کند. از نمونه خون‌های گرفته‌شده در مطب یا کلینیک، که تحت عنوان “آزمایش نقطه مراقبت بالینی” شناخته می‌شوند، نباید برای تشخیص دیابت استفاده شود.از آزمایش (A1C) نباید برای تشخیص “دیابت نوع 1″، “دیابت حاملگی” یا “دیابت وابسته به بیماری فیبروز سیستیک” استفاده شود. در برخی از شرایط خاص، ممکن است در بعضی افراد نتیجه آزمایش (A1C) به‌صورت کاذب مثبت گردد.مرحله پیش دیابت، عامل خطری برای دیابت نوع 2 محسوب می‌شود. در محدوده پیش دیابت یعنی بین 5.7 الی 6.4 درصد، هر چه میزان (A1C) بالاتر باشد، ریسک و میزان خطر ابتلا به دیابت افزایش می‌یابد.

آیا آزمایش (A1C) در دوران بارداری نیز مورداستفاده قرار می‌گیرد؟


ممکن است در اوایل دوران بارداری پزشکان از آزمایش (A1C) استفاده کنند تا مشخص شود آیا احتمال دیابت تشخیص داده نشده در قبل از بارداری وجود داشته است یا نه. ازآنجاکه آزمایش (A1C) بیانگر میانگین سطح گلوکز خون طی 3 ماه گذشته است، انجام این آزمایش می‌تواند منعکس‌کننده اطلاعات مفیدی قبل از بارداری باشد.برای بررسی دیابت حاملگی، معمولاً بین هفته 24 تا 28، از آزمایش دیابت بارداری یا آزمایش تحمل گلوکز خوراکی (OGTT)، استفاده می‌شود. اگر به دیابت بارداری مبتلا هستید، باید تا 12 هفته بعد از زایمان تحت آزمایش قرار بگیرید. اگر همچنان سطح گلوکوز شما بالا باشد، ممکن است به دیابت نوع 2 مبتلا شده باشید. اگر سطح قند خون شما طبیعی باشد، احتمال آنکه در آینده به دیابت نوع 2 مبتلا شوید وجود دارد، بنابراین باید هر 3 سال یک بار آزمایش بدهید.

آیا می‌توان از سایر آزمایش‌های قند خون برای تشخیص دیابت نوع 2 و پیش دیابت استفاده نمود؟


بله پزشکان برای تشخیص دیابت نوع 2 و مرحله پیش دیابت، از آزمایش قند خون ناشتا (FPG) و تست حمل گلوکز خوراکی (OGTT) نیز استفاده می‌کنند. برای انجام این آزمایشات، باید حداقل 8 ساعت قبل از خون‌گیری ناشتا باشید. اگر در حال حاضر به علائم دیابت مبتلا هستید، ممکن است پزشک از تست گلوکز رندوم پلاسما استفاده کند، که نیازی به ناشتا بودن ندارد. در برخی موارد، کادر درمانی از آزمایش (A1C) کمک می‌گیرند تا نتیجه سایر ازمایشات مربوط به قند خون تائید شود.

آیا آزمایش (A1C) می‌تواند نتیجه‌ای متفاوت از سایر آزمایشات قند خون داشته باشد؟


بله در برخی افراد، آزمایش گلوکز خون می‌تواند بیانگر وجود دیابت باشد درحالی‌که آزمایش (A1C) منفی است، برعکس این موضوع نیز صادق است، ممکن است آزمایش (A1C) بیانگر وجود دیابت باشد، اما در سایر ازمایشات مربوط به قند خون این موضوع نشان داده نشود. به دلیل وجود این تفاوت‌ها در نتایج آزمایش، پزشکان قبل از تشخیص قطعی، آزمایشات را تکرار می‌کنند.افرادی که نتایج آزمایشاتشان متفاوت است، احتمال دارد در مراحل اولیه بیماری قرار داشته باشند، وضعیتی که در آن میزان قند خون به‌قدر کافی بالا نرفته است تا در نتیجه آزمایش خود را منعکس کند. در این موارد، معمولاً پزشک بیمار را زیر نظر قرار می‌دهد و برای ماه‌های آینده مجدداً درخواست آزمایش می‌دهد.

چرا نتایج آزمایش خون متغیر است؟


چرا نتایج آزمایش خون متغیر است

نتایج آزمایش می‌تواند در هرروز و در هر تستی متفاوت باشد. این تفاوت می‌تواند در اثر عوامل زیر رخ دهد:

نوسان قند خون

نتیجه آزمایش شما ممکن است به علت تغییرات طبیعی در سطح قند خون متفاوت باشد. به‌عنوان‌مثال، هنگامی که شما غذا می‌خورید یا ورزش می‌کنید، سطح قند خون شما بالا و پایین می‌رود. بیماری‌ها و استرس نیز می‌تواند نتیجه آزمایش قند خون را تحت تأثیر قرار دهند. بااین‌حال آزمایش (A1C) نسبت به آزمایش قند ناشتا (FPG) یا تست تحمل گلوکوز خوراکی (OGTT) کمتر تحت تأثیر تغییرات کوتاه‌مدت قرار می‌گیرد.

احتمال دارد آزمایش (A1C در اثر ایجاد تغییرات در گلبول قرمز یا هموگلوبین، تحت تأثیر قرار بگیرد؟

شرایطی که ممکن است بر طول عمر گلبول‌های قرمز اثر بگذارد، می‌تواند سطح (A1C) را تغییر دهد، مانند: خونریزی، بیماری کم‌خونی داسی شکل، درمان با اریتروپویتین، دیالیز خون و دریافت یا اهدای خون.در افراد مبتلا به فقر آهن نیز ممکن است به‌صورت کاذب سطح (A1C) افزایش یابد. مانند افرادی که به کم‌خونی ناشی از فقر آهن مبتلا می‌باشند. نارسایی کلیه یا کبد نیز می‌تواند بر سطح آزمایش (A1C) اثرگذار باشد. اگر در خانواده شما فردی به کم‌خونی داسی شکل یا تالاسمی مبتلا می‌باشد، آزمایش (A1C) برای تشخیص و یا نظارت بر دیابت و یا مرحله پیش دیابت، غیرقابل اطمینان است. چنین افرادی ممکن است دارای نوعی هموگلوبین خاص باشند که تحت عنوان “هموگلوبین واریانت” شناخته می‌شود. در این افراد ممکن است آزمایش (A1C) با اختلال مواجه شود. افرادی که این نوع هموگلوبین را دارند، هیچ نشانه یا علامتی ندارند و ممکن است از نوع هموگلوبین خود نیز آگاه نباشند. اگر آزمایش (A1C) و سایر ازمایشات مربوط به قند خون در تناقض باشند، ممکن است پزشک به وجود تداخل (بالا یا پایین بودن کاذب) مشکوک گردد. البته در افرادی که به هموگلوبین واریانت مبتلا هستند، می‌توان از انواع دیگر آزمایش (A1C) استفاده کرد. اگر یک نوع خاصی از آزمایش (A1C) در فردی به‌صورت کاذب مثبت یا منفی گردد، می‌توان برای ارزیابی قند خون از سایر انواع آزمایش (A1C) استفاده نمود. ” NGSP ” برای پزشکان اطلاعاتی را گرداوری کرده است که به کمک آن مناسب‌ترین نوع آزمایش (A1C) برای هموگلوبین‌های خاص انتخاب شود.

ایجاد تغییرات جزئی به‌واسطه تغییر در دما، تجهیزات و یا نمونه خون

حتی زمانی که از یک نمونه خون در یک آزمایشگاه دو بار آزمایش گرفته شود، ممکن است شاهد تغییرات جزئی در نتیجه آزمایش باشیم؛ این تغییرات جزئی می‌تواند نتیجه تغییر دما، تجهیزات یا دست‌کاری نمونه خون باشد. البته اثر عوامل ذکرشده معمولاً در قند خون ناشتا و تست تحمل گلوکوز بیشتر است تا آزمایش (A1C). پزشک به شما کمک می‌کند تا نتیجه آزمایش خون خود را به‌خوبی درک و تفسیر کنید. پزشکان وجود این احتمالات را در نظر می‌گیرند و در صورت لزوم آزمایش ر ا تکرار می‌کنند. دیابت در طول زمان به‌صورت تدریجی پیشرفت می‌کند، بنابراین حتی باوجود اختلاف در نتایج آزمایش؛ پزشکان می‌توانند روند کلی تغییر سطح قند خون شما را تشخیص دهند.

دقت آزمایش (A1C) چقدر است؟


دقت آزمایش (A1C) چقدر است؟

در صورت تکرار آزمایش، ممکن است نتیجه آزمایش (A1C) مقداری جزئی بالا یا پایین‌تر از آزمایش قبلی باشد. به‌عنوان‌مثال اگر نتیجه آزمایش 6.8 درصد گزارش‌شده باشد، در تکرار آزمایش از همان نمونه خون ممکن است نتیجه در محدوده 6.4 تا 7.2 درصد گزارش شود. درگذشته، این محدوده بزرگ‌تر بود، اما استانداردهای جدید و دقیق‌تر و همچنین کنترل کیفیت وسایل ازمایشگاهی باعث شده دقت اندازه‌گیری آزمایش (A1C) افزایش یابد.

پس از تشخیص دیابت، آزمایش (A1C) چگونه کمک می‌کند؟


ممکن است پزشک برای تنظیم سطح قند خون، تغییر درمان و نظارت بر روند دیابت از آزمایش (A1C) استفاده کند. متخصصین توصیه می‌کنند افراد مبتلا به دیابت حداقل دو بار در سال آزمایش (A1C) را انجام دهند. اگر سطح قند خون بیمار مطابق با اهداف درمانی تنظیم نشده باشد، ممکن از است بیش از 2 بار در سال آزمایش (A1C) درخواست داده شود.

میزان مناسب (A1C) برای شما چقدر است؟


میزان مناسب (A1C)، بسته به سابقه دیابت و سلامت عمومی بیمار، در افراد مختلف متفاوت در نظر گرفته می‌شود. شما باید بر اساس شرایط خود در خصوص تعیین میزان مناسب (A1C) با پزشک مشورت کنید. مطالعات نشان داده است حفظ سطح (A1C) کمتر از 7 درصد می‌تواند در برخی از افراد مبتلا به دیابت، خطر عوارض بیماری دیابت را کاهش دهد.مدیریت گلوکز خون در اوایل بیماری دیابت می‌تواند چشم‌انداز بیماری دیابت در سال‌های آینده را بهبود بخشد. بااین‌حال، ممکن است بر اساس شرایط بیمار، سطح (A1C) برای فردی بی‌خطر در نظر گرفته شود، اما همان سطح برای فرد دیگر خطرناک باشد. به‌عنوان‌مثال، نگه‌داشتن (A1C) زیر 7 درصد ممکن است در برخی افراد منجر به هیپوگلیسمی یا افت قند خون شود. احتمال دارد در برخی افراد و یا در بعضی از شرایط، حساسیت پزشک نسبت به کنترل دقیق (A1C) کاهش یابد، مانند موارد زیر:

  • افرادی که امید به زندگی در آن‌ها پایین است.
  • افرادی که مدت طولانی به دیابت مبتلا هستند و دستیابی به قند خون موردنظر در آن‌ها دشوار است.
  • افرادی که دچار “هیپوگلیسمی شدید” یا “افت قند ناگاه”(عدم احساس افت قند خون) می‌شوند.
  • فردی که دچار عوارض پیشرفته دیابت شده باشد، مانند بیماری مزمن کلیه، مشکلات عصبی یا بیماری‌های قلبی- عروقی

تخمین میانگین قند خون به کمک آزمایش (A1C)


میانگین تخمینی گلوکز (eAG) بر اساس نتیجه آزمایش (A1C) محاسبه می‌شود. بعضی از آزمایشگاه‌ها، همراه نتیجه (A1C) میزان تخمینی متوسط قند خون (eAG) را نیز محاسبه می‌کنند. eAG کمک می‌کند تا نتیجه (A1C) را با سطح گلوکوز روزانه خود مقایسه کنید.” eAG ” درصد (A1C) را به همان واحد اندازه‌گیری معمول که در خانه توسط دستگاه گلوکومتر اندازه‌گیری می‌کنید، تبدیل می‌کند، یعنی: میلی‌گرم بر دسی لیتر (mg / dL).ممکن است میزان eAG با سطح گلوکزی که به‌صورت روزانه اندازه‌گیری می‌کنید، مطابقت نداشته باشد، زیرا (A1C) بیانگر میانگین قند خون شما در چند ماه گذشته است، بنابراین با اندازه‌گیری روزانه در منزل متفاوت خواهد بود.

آیا آزمایش (A1C) تغییرات کوتاه‌مدت قند خون را نیز نشان می‌دهد؟


آزمایش (A1C) تغییرات بلندمدت قند خون در ماه گذشته را نشان می‌دهد، بنابراین افزایش یا کاهش ناگهانی و کوتاه‌مدت قند خون در آن منعکس نخواهد شد. اثر سطح قند خون در 30 روز گذشته تأثیر بیشتری بر نتیجه آزمایش (A1C) دارد تا ماه‌های قبل از آن.

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *