تست اسپرم مردان در آزمایشگاه و خانه برای تشخیص و درمان ناباروری

آزمایش اسپرم یا سمن به منظور تعیین باروری یک مرد و اینکه آیا قادر است یک زن را باردار کند، برای تجزیه و تحلیل اسپرم استفاده می‌شود. تست اسپرم شامل یک سری از آزمایشات است که کیفیت و کمیت اسپرم و همچنین مایع منی حاوی آن را ارزیابی می‌کند. آزمایش می‌تواند در رابطه با سایر آزمایش‌های ناباروری برای تعیین علت عدم توانایی زوجین برای باردار شدن و کمک به تصمیم گیری در مورد درمان ناباروری مفید باشد.

تست اسپرم همچنین می‌تواند برای تعیین اینکه آیا اسپرم در مایع منی فرد، پس از اینکه وی وازکتومی کرد، وجود دارد یا خیر (یک روش جراحی است که مانع آزاد شدن اسپرم به داخل مایع انزال می‌شود) مورد استفاده قرار گیرد. عمل جراحی وازکتومی یک روش دائمی کنترل باروری با اطمینان 99.9٪ در صورت موفقیت عمل، می‌باشد.

چه هنگام آزمایش اسپرم توصیه می‌شود؟


چه هنگام آزمایش اسپرم توصیه می‌شود؟

تست اسپرم زمانی انجام می‌شود که پزشک فکر می‌کند که یک مرد یا زوج ممکن است مشکل باروری داشته باشند. ناباروری به طور معمول زمانی تشخیص داده می‌شود که یک زوج بدون کسب موفقیت 12 ماه برای بارداری تلاش کرده‌اند. در آزمایش اسپرم برای تعیین باروری باید حداقل دو نمونه در فواصل 2 تا 3 هفته جمع آوری شود. شمارش اسپرم و انسجام اسپرم می‌تواند از روزی به روز دیگر متفاوت باشد، و برخی از شرایط می‌تواند موقتا حرکت و تعداد اسپرم را تحت تاثیر قرار دهد.

هنگامی که تست مایع منی نتایج غیر طبیعی را نشان دهد، آزمایش در فواصل زمانی معینی که متخصص بهداشت تعیین می‌کند، تکرار می‌شود. نسخه کوتاه‌تر برای تست مایع منی، چکاپ اسپرم است، که معمولا حدود 3 ماه پس از وازکتومی برای اعلام موفقیت این عمل، تجویز می‌شود و ممکن است به میزان لازم تکرار شود تا هنگامی که دیگر اسپرمی در نمونه مایع منی وجود نداشته باشد.

نتیجه تست اسپرم بیانگر چیست؟


نتیجه تست اسپرم بیانگر چیست؟

بررسی اسپرم پس از وازکتومی: زوج‌ها می‌توانند استفاده از روش‌های دیگر برای جلوگیری از بارداری را متوقف کنند، اگر که هیچ اسپرمی یا اسپرم نابالغی در مایع منی وجود نداشته باشد. اگر اسپرم در مایع منی وجود داشته باشد، مرد و همسرش باید اقدامات احتیاطی برای جلوگیری از بارداری را انجام دهند. تست اسپرم ممکن است تکرار شود تا زمانی که هیچ اسپرمی در نمونه (ها) وجود نداشته باشد.

تست ناباروری

در ارزیابی باروری یک مرد، هر یک از جنبه‌های آزمایش مایع منی، و نیز سایر یافته‌ها به طور کلی در نظر گرفته می‌شود. اسپرم یک مرد می‌تواند به طور گسترده‌ای از یک نمونه تا نمونه دیگر، متفاوت باشد. وجود نتایج غیر طبیعی در یک نمونه ممکن است علت ناباروری را نشان ندهد و قبل از تشخیص آن، باید چندین نمونه اسپرم دیگر را آزمایش کرد.

  • حجم: حجم معمول مایع جمع آوری شده بین 1.5 تا 5 میلی لیتر (حدود یک قاشق چای خوری) مایع منی در هر انزال است. در صورت کاهش حجم اسپرم، اسپرم کمتری در مایع منی وجود دارد، که باعث کاهش فرصت‌های موفق برای لقاح موفقیت آمیز و بارداری پس از آن می‌شود. مایع منی بیش از حد، می‌تواند غلظت اسپرم را کاهش دهد.
  • ویسکوزیته: در ابتدا مایع منی باید غلیظ باشد و سپس ظرف 15 تا 20 دقیقه، مایع شود. اگر این اتفاق نیفتد، ممکن است حرکت اسپرم را مختل کند.
  • غلظت اسپرم (همچنین تعداد اسپرم یا تراکم اسپرم نیز نامیده می‌شود): میلیون‌ها اسپرم در هر میلی لیتر مایع منی، اندازه گیری می‌شود. در یک نمونه عادی حداقل 20 میلیون و یا تعداد بیشتری اسپرم در هر میلی لیتر وجود دارد و حجم آن در هر انزال 80 میلیون اسپرم و یا بیشتر است. اسپرم کمتر و یا غلظت اسپرم پایین‌تر ممکن است سبب کاهش باروری شود.
  • حرکت: درصد اسپرم در حال حرکت در یک نمونه؛ بر اساس سرعت و جهت حرکت درجه بندی می‌شود. حداقل 50٪ از اسپرم‌ها باید تا یک ساعت بعد از انزال حرکت کنند، حرکت اسپرم باید مستقیم و به سمت راست با سرعت خوب باشد. حرکت اسپرم بر مبنای صفر (بدون حرکت) تا 4 درجه بندی می‌شود و 3-4 نشانگر میزان تحرک خوب است. اگر کمتر از نیمی از اسپرم‌ها متحرک باشند، برای مشخص کردن درصد اسپرم مرده، از رنگ استفاده می‌شود. این آزمایش زنده مانی اسپرم است.
  • مورفولوژی: مطالعه اندازه، شکل و ظاهر سلول‌های اسپرم است؛ این تست ساختار اسپرم را ارزیابی می‌کند. بیش از 50٪ از اسپرم‌های مورد بررسی باید دارای اندازه، شکل و طول طبیعی باشند. در صورتی که اسپرم‌های غیر طبیعی زیادی وجود داشته باشد، احتمال ناباروری بیشتر است. اشکال غیر طبیعی ممکن است شامل اشکال و ناهنجاری در سر اسپرم، میانه، دم، و شکل‌های نابالغ باشد. برای دیدن تصویر یک اسپرم طبیعی، به سایت دایره المعارف پزشکی MedlinePlus مراجعه کنید.
  • PHاسپرم: باید بین 7.2 و 7.8 باشد. pH 8 یا بالاتر ممکن است عفونت را نشان دهد، در حالی که PHکمتر از 7.0 نشانگر آلودگی با ادرار یا وجود انسداد در مجاری ادرار است.
  • غلظت فروکتوز: باید بیش از 150 میلی گرم در هر دسی لیتر مایع منی باشد.
  • گلبول‌های سفید: باید کمتر از 1 میلیون گلبول سفید خون در هر میلی لیتر مایع منی وجود داشته باشد.
  • آگلوته شدن اسپرم یا به هم چسبیدگی: این اتفاق زمانی می‌افتد که اسپرم‌ها به طور خاصی به هم متصل می‌شوند (سر ها به هم چسبیده، دم به دم، و غیره)، که نشان می‌دهد یک آنتی بادی ضد اسپرم وجود دارد. گره خوردن اسپرم‌ها به شکلی غیر معمول، ممکن است به علت عفونت باکتریایی یا آلودگی بافتی باشد.

آیا چیز دیگری وجود دارد که باید بدانید؟


در حالی که نتایج غیر طبیعی باعث کاهش احتمال لقاح موفق می‌شود، برخی از زوج‌هایی که در آزمایش‌های باروری نتایج غیر طبیعی مشاهده کرده‌اند، هنوز هم ممکن است با کمک روش‌های درمانی و یا بدون آن بتوانند بارور شوند، و کسانی که نتایج آنها خوب بوده است نیز ممکن است مشکلاتی را تجربه کنند.

عوامل متعددی می‌تواند بر تعداد اسپرم یا سایر مقادیر موثر بر آزمایش اسپرم تاثیر بگذارد، از جمله استفاده از الکل، تنباکو، کافئین، و بسیاری از داروهای تجویزی (به عنوان مثال، سایمتیدین) و بعضی از داروهای گیاهی.

چه چیزی آزمایش می‌شود؟


چه چیزی آزمایش می‌شود؟

آزمایش کامل اسپرم، اندازه و کیفیت مایع منی خارج شده در طی انزال را اندازه گیری می‌کند. این آزمایش، دو بخش مایع را که به نام مایع منی و یا مایع سمن شناخته می‌شوند و تحرک میکروسکوپی اسپرم را بررسی می‌کند. این آزمایش، اغلب در ارزیابی ناباروری مردان استفاده می‌شود. یک نسخه کوتاهتر از این آزمون فقط برای تعیین حضور اسپرم در مایع منی، چند ماه پس از اینکه یک مرد عمل وازکتومی کرد، انجام می‌شود تا تعیین کند که آیا عمل جراحی موفقیت آمیز بوده است یا خیر.

مایع منی، مایع غلیظی است که حاوی اسپرم و مواد مترشحه از چندین غده است. در هر انزال، ابتدا نسبتا غلیظ است، اما در عرض 10 تا 30 دقیقه، رقیق یا مایع می‌شود. اسپرم، سلول‌های تولیدی در مایع منی است که سر، بدنه و دم دارد و حاوی یک نسخه از هر کروموزوم (همه ژن‌های مردانه) است. اسپرم‌ها حرکت می‌کنند، به طور معمول اسپرم رو به جلو حرکت می‌کند. در داخل بدن یک زن، این ویژگی آنها را قادر می‌سازد تا به سمت تخمک زن حرکت کنند و در نتیجه باعث باروری شوند. هر نمونه اسپرم بین 1.5 تا 5.5 میلی لیتر (حدود یک قاشق چای خوری) است و مایع منی حاوی حداقل 20 میلیون اسپرم در هر میلی لیتر و مقادیر مختلفی فروکتوز (قند)، بافرها، مواد منعقد کننده، روان کننده‌ها و آنزیم‌هایی است که برای حمایت از اسپرم و روند لقاح مورد نیاز هستند.

یک آزمایش معمولی مایع منی شامل این موارد است:

  • حجم مایع منی
  • غلظت ویسکوزیته مایع منی
  • تعداد اسپرم: تعداد کل اسپرم
  • غلظت اسپرم (تراکم): تعداد اسپرم در هر حجم مایع منی
  • میزان تحرک اسپرم، قادر به حرکت بودن و سرعت حرکت اسپرم
  • تعداد یا درصد نرمال و غیر طبیعی (ناقص) اسپرم از لحاظ اندازه و شکل (مورفولوژی) نسبت به کل اسپرم‌ها
  • انعقاد و مایع شدن: با چه سرعتی مایع منی از شکل غلیظ به شکل مایع تبدیل می‌شود.
  • فروکتوز: قند موجود در اسپرم است که انرژی اسپرم را تامین می‌کند.
  • pHیا اسیدیته
  • تعداد اسپرم نابالغ
  • تعداد گلبول‌های سفید (سلول‌هایی که عفونت را نشان می‌دهند)
  • تعیین جنسیت

اگر تعداد اسپرم کم باشد، اگر اسپرم کاهش تحرک یا مورفولوژی غیرطبیعی داشته باشد، یا اگر سیالیت مایع منی غیر طبیعی باشد، ممکن است آزمایش‌های دیگری انجام شود. این آزمایش‌های اضافی ممکن است به شناسایی اختلالاتی نظیر وجود آنتی بادی‌های اسپرم، سطوح غیرطبیعی هورمون (تستوسترون، FSH، LH، پرولاکتین)، زیادی بودن تعداد گلبول‌های سفید خون و آزمایش‌های ژنتیکی برای شرایطی که ممکن است باروری را تحت تاثیر قرار دهند، مانند سندرم کلاین فلتر، فیبروز کیستیک یا سایر اختلالات کروموزومی، مورد بررسی قرار گیرد.

در برخی موارد ممکن است آزمایشات تصویربرداری مانند سونوگرافی، CAT اسکن یا MRI مورد نیاز باشد. بیوپسی بیضه نیز ممکن است مورد نیاز باشد. گاهی اوقات یک آزمون به نام کریوسرویکال انجام می‌شود تا بررسی شود که اگر اسپرم بخواهد حاملگی‌های آینده را تامین کند، برای درازمدت زنده خواهد ماند؟

چگونه نمونه برداری برای آزمایش انجام می‌شود؟


  • بررسی اسپرم پس از وازکتومی: یک نمونه اسپرم در ظرف تمیز و دهان گشاد که توسط آزمایشگاه تهیه شده است، جمع آوری می‌شود.
  • ارزیابی ناباروری: اکثر آزمایشگاه‌‌ها نیاز به جمع آوری نمونه در همان محل دارند، چرا که این امکان را می‌دهد که اسپرم در طی 60 دقیقه بعد از انزال برای حفظ کیفیت نمونه، آزمایش شود.
  • اسپرم توسط خود ارضایی در یک بخش خصوصی جمع آوری می‌شود. بعضی از مردان به دلیل مذهبی یا دلایل دیگر ممکن است بخواهند در حین مقاربت، و با استفاده از کاندوم، مایع منی را جمع آوری کنند. در صورتی که این مورد باشد، متخصص بهداشتی باید کاندوم یا پوششی مخصوص را در اختیار آنها قرار دهد، زیرا روان کننده‌های کاندوم می‌توانند بر نتایج آزمایش اثر بگذارند.
  • اسپرم به دما بسیار حساس است. اگر جمع آوری اسپرم در خانه انجام می‌شود، نمونه باید در دمای بدن (98.6 درجه فارنهایت یا 37 درجه سانتی گراد) با نگه داشتن آن در کنار بدن در حین انتقال، نگهداری شود. این نمونه نباید برای مدت زمان طولانی در دمای اتاق باقی بماند و نباید یخ زده شود.
  • تحرک اسپرم پس از انزال کاهش می‌یابد؛ بنابراین، زمان و دما برای دستیابی به نتایج دقیق بسیار مهم است. اگر کیفیت نمونه خوب نباشد، ممکن است تکرار تست مورد نیاز باشد.

آیا پیش آمادگی برای اطمینان از کیفیت نمونه اسپرم لازم است؟


  • برای آزمایش ناباروری: برای دادن شانس دوباره ذخیره شدن اسپرم به یک انزال، از انزال کردن به مدت 2 تا 5 روز قبل از جمع آوری نمونه، اجتناب کنید. دوره‌های طولانی‌تر ممکن است منجر به حجم بیشتری از اسپرم شود اما باعث کاهش سرعت حرکت اسپرم می‌شود. همچنین ممکن است از شما بخواهند از مصرف الکل برای چند روز قبل از آزمایش نیز اجتناب کند. دستورالعمل‌هایی را که ارائه می‌شود دنبال کنید.
  • پس از وازکتومی: ممکن است توصیه شود مردان هر 3 تا 4 روز انزال طبیعی خود را داشته باشند، تا خروج اسپرم از دستگاه تولید مثلی سرعت یابد.

چه بخشی از موارد ناباروری ناشی از مشکلات عدم باروری مردان است؟


حدود یک سوم موارد به علت مشکلات باروری در مردان است، یک سوم دیگر آن به علت مشکلات ناباروری زنان است و موارد باقی مانده نیز به علت ترکیبی از مشکلات ناباروری مردان و زنان است و یا دلایل ناباروری که قابل تشخیص نیستند.

آیا آزمایش شمارش تعداد اسپرم خانگی موجود است؟


بله، یک آزمایش خانگی وجود دارد که میزان اسپرم را اندازه گیری می‌کند و در عرض چند دقیقه نتیجه می‌دهد. با این حال، مهم است که درک کنیم که تعداد اسپرم تنها یک بخش از تست اسپرم برای تعیین باروری مرد است و تنها یک جنبه از این فرایند پیچیده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد آزمایشات خانگی، از جمله مزایا و هشدارها، مقاله استفاده از تست خانگی که مصرف کنندگان مسئولیت سلامت آنها را بر عهده دارند، را مطالعه کنید.

علت ناباروری مردان چیست؟


بعضی از علل شایع ناباروری مردان عبارتند از:

  • آسیب به بیضه‌ها ناشی از عفونت (مانند اوریون)
  • پرتوهای شیمی درمانی
  • تروما یا جراحی
  • انسداد لوله‌هایی که اسپرم را به آلت تناسلی منتقل می‌کنند که می‌تواند ناشی از آلرژی به عفونت یا داشتن فیبروز کیستیک، واریکوسل باشد (مجموعه‌ای بزرگ از رگ‌های خونی در اسکروتوم که باعث افزایش دمای بیضه‌ها می‌شود، که می‌تواند منجر به کاهش تولید اسپرم شود)
  • داشتن مشکلات ژنتیکی مانند سندرم  کلاین فلتر و هر چیزی که باعث کاهش سطح هورمون‌های LH و FSH مانند بیماری تومور مزمن هیپوفیز
  • سطح سلامت عمومی
  • چاقی
  • داروهای خاص و سوء مصرف مواد می‌شود ممکن است باعث کاهش تولید اسپرم و باروری شود.

درمان ناباروری مردان چیست؟


درمان ناباروری به علت آن بستگی دارد. درمان ناباروری می‌تواند شامل جراحی برای ترمیم واریکوسل یا انسداد، تزریق هورمون، یا استفاده از تکنولوژی‌های کمک کننده به باروری باشد.

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *