تست غربالگری سه ماهه دوم: تشخیص قطعی تر نقص های ژنتیکی مادرزادی

تست غربالگری سه ماهه دوم تشخیص قطعی تر نقص های ژنتیکی مادرزادی

خانم های باردار معمولا در فواصل یک ماهه برای ارزیابی وضعیت خود نزد پزشک می روند. خانم هایی که مشکلات سلامتی داشته و یا بارداری آنها بارداری پر خطر است معمولا در فواصل کمتر و بیشتر از دیگر افراد توسط پزشک معاینه و بررسی می شوند. معاینات منظم در سه ماهه ی اول بارداری مهم هستند. اهمیت این معاینات در سه ماهه ی دوم بارداری نیز بسیار زیاد است. بررسی رشد و سلامت کودک بطور منظم باید انجام گیرد.

آیا انجام آزمایش های غربالگری سه ماهه دوم لازم است؟
انجام تست های غربالگری در دوران بارداری، بخصوص در سه ماهه ی دوم بسیار مهم است. این تست ها به شما کمک می کنند که مشکلات سلامتی خود و کودک در حال رشد خود را تشخیص دهید. با تشخیص و بررسی بعضی از شرایط ممکن، می توان بحران ها و خطر های ممکن را در دوران بارداری کنترل کرد. حتما تمام سوالات و مشکلات خود را با دکتر خود در میان بگذارید و اصلا از اینکه در زمان غیر کاری با او تماس برقرار کنید،اجتناب نکنید.آزمایشگاه ما مجهز به جدیدترین تجهیزات و دانش روز دنیا آماده ارائه خدمات آزمایشگاهی به شما در دوران بارداری می باشد. لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با شماره های ما تماس حاصل فرمایید.

اهمیت انجام تست ها و معاینات در سه ماهه ی دوم


در سه ماهه ی دوم اکثر خانم های باردار مجبور به انجام طیف وسیعی از تست ها و معاینات پزشکی هستند. بیشتر آنها در این دوره سونوگرافی انجام می دهند. همچنین از انها آزمایش خون و ادرار گرفته شده و سطح گلوکوز آنها مورد بررسی قرار می گیرد. بعضی از مادر ها خواستار انجام تست هایی هستند که نحوه ی رشد جنین را نشان می دهند. و بعضی دیگر از تست ها با توجه به وضعیت سلامتی مادر و سابقه ی پزشکی اش ممکن است لازم باشد. در صورت ایجاد هرگونه تغییر در رژیم غذایی، سبک زندگی و سلامتی تان حتما پزشک را در جریان تغییرات قرار دهید. اصلا از اینکه برای رفع نگرانی و مشکلاتتان بدون وقت قبلی با پزشک تماس بگیرید، اجتناب نکنید.

اقداماتی که در حین معاینات انجام می شود


اقداماتی که در حین معاینات انجام می شود.

برای انجام معاینات، دکتر بررسی های فیزیکی انجام خواهد داد. پرستار و یا دستیار دکتر وزن و قد و مقدار فشار خون شما را چک می کند. بعد از انجام معاینات فیزیکی و بررسی سابقه ی سلامتی تان، دکتر به شما خواهد گفت که ایا احتیاجی به انجام دیگر تست ها هست یا خیر. پزشک همچنین سابقه ی سلامتی خانواده شما، بیماری های وراثتی تان و همچنین هر نوع دارو یا مکملی که شما استفاده می کنید را نیز بررسی خواهد کرد. همچنین از شما می خواهد که درباره ی موارد زیر به او توضیح دهید:

  • حرکت های جنین
  • برنامه ی خواب شما
  • رژیم غذایی و ویتامی های مورد استفاده
  • علائم زود هنگام زایمان
  • علائم پره اکلامپسی، مانند تورم

بررسی های فیزیکی لازم در معاینات سه ماهه ی دوم بارداری شامل موارد زیر است:

  • بررسی ابعاد رحم یا شکم و میزان رشد جنین
  • ضربان قلب جنین
  • تورم
  • میزان افزایش وزن
  • فشار خون
  • سطح پروتئین ادرار
  • سطح گلوکوز ادرار

شما قبل از معاینه ی پزشک، باید به تعدادی سوال نیز پاسخ دهید. همچنین در صورت مشاهده ی این علائم باید به سرعت نزد پزشک بروید:

  • خون ریزی واژینال
  • سردرد های شدید یا متداوم
  • تیره و تاریک شدن بینایی
  • استفراغ های مدوام
  • تب یا لرز
  • درد یا سوزش در حین ادرار
  • درد در ناحیه شکم
  • ترشحات واژینال
  • درد یا تورم هریک از اندام های تحتانی

اندازه گیری ارتفاع رحم

در این مرحله پزشک ارتفاع رحم شما را اندازه گیری خواهد کرد که به این کار اندازه گیری ارتفاع رحم می گویند، که شامل اندازه گیری رحم، از قسمت استخوان لگن خاصره تا بالای رحم شما خواهد بود. معمولا میان ارتفاع رحم و طول مدت بارداری شما یک ارتباط مستقیم وجود دارد. برای مثال، در هفته ی ۲۰ ام، ارتفاع رحم شما باید ۲۰ سانتی متر باشد (۲ سانتی  متر کمتر یا بیشتر مشکلی ندارد) در هفته ی ۳۰ ام ۳۰ سانتی متر و به همین ترتیب ادامه خواهد داشت.این اندازه گیری ها برای تمام خانم های باردار به یک شکل نخواهد بود، در خانم هایی که اضافه وزن یا فیبرویید دارند ، کسانی که جنین آنها دوقلو یا چند قلو است و یا مایع آمنیتیک زیادی دارند، این اندازه گیری ها متفاوت خواهد بود.پزشک معمولا افزایش سایز رحم را نشانه ای برای رشد کودک تلقی می کند. این اندازه گیری ها می توانند به میزان ۲ یا ۳ سانتی متر در افراد مختلف، متفاوت باشند. این تفاوت نباید باعث نگرانی شود. اگر سایز رحم شما افزایش نیافته ، آهسته تر یا سریع تر از حد نرمال رشد کند، در این صورت دکتر برای بررسی وضعیت جنین و کیسه آب ( آمنیوتیک) دستور سونوگرافی خواهد داد.

ضربان قلب جنین

پزشک با استفاده از سونوگرافی داپلر ضربان قلب کودک و سرعت تپش آن را بررسی خواهد کرد. تکنولوژی داپلر با استفاده از امواج صدا، ضربان قلب جنین را برسی می کند. این سونوگرافی برای شما و جنین بی خطر است. در اوایل بارداری، ضربان قلب سریع تر خواهد بود و در هر دقیقه، ۱۲۰ تا ۱۶۰ بار ضربان خواهد داشت.

تورم

پزشک همچنین وضعیت تورم پا و مچ پاهایتان را چک خواهد کرد. تورم پاها معمولا در سه ماهه ی دوم بارداری امری شایع است. تورم های غیر عادی ممکن است منجر به مشکلاتی مانند پری اکلامپسی، دیابت حاملگی و یا ایجاد لخته خون شود.

افزایش وزن

پزشک مقدار افزایش وزن شما نسبت به وزن قبل از بارداری تان را بررسی می کند. همچنین مقدار وزنی که از جلسه قبلی معاینه به وزنتان اضافه شده است را یادداشت خواهد کرد. مقدار لازم برای افزایش وزن در سه ماهه ی دوم بارداری به عواملی مانند وزن شما قبل از بارداری، تعداد جنین های داخل رحم و میزان وزنی که تا کنون به دست اورده اید، بستگی دارد. اگر افزایش وزن شما بیش از حد لازم باشد، باید مقدار مصرف میوه و شیرینی را محدود کنید. اگر این کار روند وزن گیری را متعادل نکرد، باید تمام مواد غذایی مصرفی تان را برای دکتر یادداشت کنید تا بتواند رژیم غذایی تان را تنظیم کند. افزایش وزن زیاد در بعضی از خانم ها ممکن است به دلیل زیاده روی نبوده و بر اثر افزایش میزان آب بدن باشد، که بعد از زایمان از بین خواهد رفت. اگر افزایش وزن شما کمتر از میزان لازم باشد شما احتیاج به مکمل های غذایی خواهید داشت. پزشک ممکن است دستور دهد که علاوه بر وعده هایی که تا کنون مصرف می کرده اید ۲ یا ۳ وعده تنقلات دیگر هم به رژیم غذایی تان اضافه کنید. یادداشت کردن مواد غذایی مصرفی تان می تواند به دکتر کمک کند تا یک برنامه برای تغذیه ی بهتر خود و کودک تان داشته باشید. اگر همچنان موفق به افزایش وزن نشوید باید با یک دکتر تغذیه مشورت کنید.

فشار خون

فشار خون در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی و تغییر در حجم بدن، معمولا کاهش می یابد. در هفته های ۲۴ تا ۲۶ بارداری، فشار خون به کمترین میزان خود می رسد. بعضی از خانم ها در سه ماهه ی دوم بارداری فشار خون پایین را تجربه می کنند. تا زمانی که شما حالتان خوب باشد، وجود این کاهش فشار مشکلی نخواهد داشت.فشار خون بالا در بارداری می تواند خطرناک باشد. اگر فشار شما بالا باشد پزشک باید شما را معاینه کند تا مطمئن شود که دچار فشار خون بارداری و یا پری اکلامپسی نشده باشید. بسیار از افراد بر خلاف وجود فشار خون بالا نوزادشان سالم است، اما در بعضی موارد هم این فشار خون بالا یا موجب بیماری و یا باعث زایمان زودرس خواهد شد.

ازمایش های ادرار

ازمایش های ادرار

هر بار که شما برای معاینه نزد پزشک می روید یکی از مواردی که مورد بررسی قرار می گیرد ادرار شما خواهد بود تا وجود پروتئین و قند در آن مشخص شود. در صورت وجود پروتئین در ادرار احتمال وقوع پره اکلمپسی زیاد می شود. از نشانه های پره اکلمپسی فشار خون بالا، تورم زیاد و وجود مقادیر زیاد پروتئین در ادرار است. اگر میزان گلوکوز در ادرار شما زیاد باشد دکتر باید ازمایش های دیگری را انجام دهد که یکی از این آزمایش ها انجام تست دیابت بارداری است. وجود این اختلالات می تواند برای شما و جنین یک خطر محسوب شود. اگر اختلالاتی مانند درد در هنگام ادرار داشته باشید پزشک ادرار شما را برای وجود باکتری چک می کند. علت وجود باکتری در تست ادرار می تواند عفونت های مثانه، مجاری ادرار یا کلیه باشد. در این صورت شما باید آنتی بیوتیک هایی که ضرری برای بارداری ندارند را مصرف کنید.

دارو و مکمل


به مصرف مولتی ویتامین و قرص های آهن ادامه دهید. اگر سوزش معده دارید می توانید از قرص هایی که اسید معده را تنظیم می کنند استفاده کنید. اگر راجع به داروهای دیگر مانند مسکن ها یا آنتی بیوتیک ها سوالی دارید حتما از پزشک خود بپرسید و قبل از استفاده از هرگونه مکمل یا دارو با پزشک خود مشورت کنید.

دیگر تست های لازم در سه ماهه ی دوم بارداری

علاوه بر معاینات منظم ماهانه، شما باید چندین تست و آزمایش دیگر را، بسته به میزان رشد و سلامت خود و جنین ،انجام دهید. بعضی از این تست ها عبارتند از:

سونوگرافی

سونوگرافی

با انجام سونوگرافی هیچ آسیبی به شما و جنین نخواهد رسید. سونوگرافی به یک امر حیاتی برای بررسی وضعیت جنین در دوران بارداری تبدیل شده است. اگر احتمال ایجاد اختلالت در بارداری وجود داشته باشد و بنا به طول مدت بارداری شما، دستور سونوگرافی داده خواهد شد. بسیاری از خانم ها در سه ماهه ی اول، برای تائید بارداری شان سونوگرافی انجام می دهند. بعضی دیگر در صورت عدم وجود شرایط بحرانی، اولین سونوگرافی ها را در سه ماهه ی دوم انجام می دهند. همچنین اگر تست لگن در سه ماهه ی اول بارداری با آخرین قاعدگی شما همخوانی داشته باشد، انجام سونوگرافی را به سه ماهه ی دوم موکول می کنند. سونوگرافی ای که در سه ماهه ی دوم بارداری انجام می شود زمان دقیق وقوع بارداری شما را نشان می دهد که می تواند بین ۱۰ تا ۱۴ روز در طول دوران بارداری تاثیر بگذارد. در بین هفته ی ۱۳ ام تا ۲۷ سونوگرافی می تواند اناتومی جنین( جنسیت)، جفت و کیسه آب را تشخیص دهد. توجه به این نکته بسیار مهم است که سونوگرافی محدودیت هایی در تشخیص دارد. بعضی از مشکلات جسمی در دوران بارداری قابل شناسایی هستند و بعضی دیگر تا قبل از به دنیا امدن نوزاد قابل تشخیص نیستند. برای مثال وجود مایع مغزی (هیدروسفالی) به راحتی در سونوگرافی قابل مشاهده است. اما برخی نارسائی های کوچک قلبی معمولا قبل از تولد قابل تشخیص نخواهند بود. در صورت مشاهده ی هرگونه اختلال در جنین، پزشک به شما اطلاع رسانی خواهد کرد.

تست های سه گانه ی غربالگری

تست های سه گانه ی غربالگری

تست های سه ماهه ی دوم بارداری شامل آزمایش خون های متفاوتی است که به تست های غربالگری  شناخته می شوند. این تست ها خطر وجود بیماری های ژنتیکی در جنین را بررسی می کنند. غربالگری معمولا با استفاده از نمونه خون مادر در هفته های ۱۵ تا ۲۰ ام بارداری انجام می شود. تست های غربالگری شامل این موارد هستند:

  • تست آلفا-فتوپروتئین AFP. با استفاده از آزمایش خون، مقدار آلفا-فتوپروتئین موجود در خون مادر در دوران بارداری اندازه گیری می شود. آلفا-فتوپروتئین معمولا در کبد جنین تولید می شود و در مایع اطراف جنین ( مایع امنوتیک) وجود دارد و با گذر از جفت، وارد خون مادر می شود. تست AFP با نام MSAFP ( آلفا فتو پروتئین سرم مادر) نیز شناخته می شود.سطح غیر عادی AFP نشان دهنده ی موارد زیر است:
  1. باز بودن یکی از لوله های عصبی (ONTD) یا اسپینا بیفیدا
  2. سندروم دان
  3. دیگر ناهنجاری های کروموزومی
  4. اختلال در دیواره ی شکم جنین
  5. وجود دوقلو ها، چون دو جنین در حال پروتئین سازی هستند.
  6. اشتباه در زمان محاسبه ی بارداری، چون سطح این تست در فواصل مختلف بارداری متفاوت است.
  • تست HCG. گنادوپروپین جفتی انسان (هورمونی که توسط جفت ترشح می شود. )
  • تست استریول. استریول توسط جفت تولید می شود.
  • تست اینهیبین. هورمونی که توسط جفت تولید می شود.

نتایج غیر معمول تست AFP و دیگر تست ها نشان می دهد که تست ها و آزمایشات دیگری باید انجام شود. معمولا یک سونوگرافی باید انجام شود که تاریخ دقیق بارداری را ثبت کند و نگاهی بر ستون فقرات و دیگر اعضای بدن جنین بیاندازد تا اختلال های احتمالی را تشخیص دهد. برای تشخیص های قطعی تر ممکن است احتیاج به آمنیوسنتز باشد. تست های غربالگری تست های تشخیصی نستند.این به این معناست که صحت انها ۱۰۰ درصد نیست. و به عنوان ابزاری استفاده می شود تا نشان دهد در میان افراد باردار چه کسی احتیاج به آزمایشات و مراقبت های بیشتری خواهد داشت. تست ها می نوانند جواب مثبت-نادرست داشته باشند به این معنا که تست ها وجود اختلال را نشان می دهند در صورتیکه جنین کاملا سالم است و یا می توانند منفی-نادرست باشند به این معنا که جواب تست ها هیچ اختلالی را نشان نمیدهد در حالیکه جنین دچار مشکل و اختلال است. زمانیکه تست ها هم در سه ماهه ی اول و هم در سه ماهه ی دوم انجام داده شود، احتمال درستی تشخیص اختلالات توسط تست ها خیلی بیشتر از زمانی است که فقط یک بار آزمایشات انجام شده باشد. در بیشتر موارد وجود سندروم دان زمانی تشخیص داده می شود که تست های غربالگری در سه ماهه ی اول و سه ماهه ی دوم انجام می گیرد.

تست دی ان ای سلول آزاد جنین

کاربرد تست غیر تهاجمی دی ان ای در تشخیص اختلالات کروموزومی جنین است. این تست روش جدید و تازه ای است اما دانشگاه تخصصی زنان و زایمان آمریکا اعلام کرده است که این تست برای افرادی که در خطر شدید اختلال تریسومی ۱۳، ۱۸ یا ۲۱ هستند انجام شود. (یک کروموزوم اضافه در هر یاخته دارند). این تست هم مانند دیگر تست های غربالگری، تست تشخیصی محسوب نمی شود. سلول آزاد دی ان ای ماده ای است که توسط جفت آزاد می شود. و می تواند در خون مادر مورد بررسی قرار گیرد. این سلول ها نشان دهنده ی چیدمان ژنتیکی جنین است که از ان برای بررسی مشکلات ژنتیکی استفاده می شود. با اینکه این تست در بررسی مشکلات ژنتیکی بسیار اهمیت دارد، با این حال باز هم از خانم های باردار خواسته می شود که تمام تست های غربالگری را انجام دهند. تست های سه گانه ی غربالگری علاوه بر بررسی ناهنجاری های ژنتیکی، اختلالات عصبی جنین را نیز مورد معابنه قرار می دهند.

آمنیوسنتز

آمنیوسنتز

برخلاف تست های سه گانه ی غربالگری، آمنیو سنتز یک تست کاملا تشخیصی محسوب می شود. در حین انجام این تست، دکتر با استفاده از یک سوزن کوچک، از مایع نخاعی شما نمونه برداری می کند. با بررسی این نمونه دکتر می تواند مشکلات کروموزومی و اختلالات ژنتیکی جنین شما را تشخیص دهد. آمنیوسنتز یک فعالیت تهاجمی به شمار می رود که احتمال سقط جنین در ان بسیار کم است. تصمیم گیری برای انجام این تست توسط خود فرد انجام می شود. این تست فقط زمانی انجام می شود که استفاده ی از نتایج ان ارزشش به اندازه ای باشد که، جنین را به خطر بیاندازند. انجام این تست زمانی باید انجام شود که اطلاعات به دست آمده از آن در تصمیم گیری شما برای تولد نوزاد موثر باشد. مثلا اگر بدانید که جنین شما دچار سندرم دان است و این موضوع تاثیری بر تصمیم شما مبنی بر به دنیا اوردن او نداشته باشد، دیگر نیازی به انجام این تست نخواهد بود. همچنین اگر سونوگرافی های شما حاکی از وجود اختلالات در جنین باشد ممکن است بخواهید که آمنیوسنتز را انجام دهید. توجه به این نکته بسیار مهم است که نتایج سونوگرافی همیشه صحیح نخواهد بود چون نمی توان با استفاده از آن به بررسی کروموزوم های جنین پرداخت. آمنیوسنتز برای کسانی مناسب است که دنبال یک نتیجه ی حتمی و قطعی هستند.

تست یک ساعته ی سطح گلوکوز

کنگره ی سراسری زنان و زایمان آمریکا اعلام کرده است که تمامی خانم های باردار برای تشخیص دیابت بارداری باید در تست یک ساعته ی سطح گلوکوز شرکت کنند. برای انجام این تست افراد باید یک محلول قندی، شامل ۵۰ گرم قند ، را بنوشند. بعد از گذشت یک ساعت قند خون شما مورد ازمایش قرار می گیرد. اگر سطح گلوکوز شما غیر عادی باشد باید تست سه ساعته ی گلوکوز را انجام دهید. که مانند تست یک ساعته انجام می شود با این تفاوت که قند خون شما بعد از سه ساعت مورد آزمایش قرار می گیرد. اگر شما به دیابت بارداری مبتلا باشید، بدن شما در کنترل میزان قند خون دچار مشکل است. برای داشتن یک زایمان سالم کنترل میزان قند خون امر بسیار مهمی است. اگر دیابت داشته باشید باید تغییراتی در رژیم غذایی و فعالیت های ورزشی خود ایجاد کنید و یا از داروهای مخصوص استفاده کنید. دیابت دوران بارداری معممولا مدتی بعد از زایمان، از بین می رود.

تست های دیگر

پزشک شما با توجه به سوابق بارداری و وضعیت سلامت کنونی شما ممکن است چند تست دیگر را هم برای شما انجام دهد:

  • تست شمارش سلول های خونی
  • میزان پلاکت خون
  • RPR، تست سرعت واکنش پذیری پلاسما، برای بررسی وجود بیماری سیفیلیس
  • وجود عفونت های آمیزشی
  • واژینال باکتریایی

بعضی از این تست ها با آزمایش خون و بعضی دیگر با ادرار انجام می شوند. در بعضی موارد دکتر با معاینه ی واژن و دهانه ی رحم معاینه را انجام می دهد. آزمایش های خون و پلاکت می توانند وجود سیستم ایمنی ضعیف یا مشکلات انعقادی خود، که ممکن است حاملگی را به خطر بیاندازد را مشخص کنند. وجود بیماری سیفیلیس و دیگر عفونت های باکتریایی نیز ممکن است مشکلاتی برای شما و جنین ایجاد کنند. اگر این بیماری ها زودتر تشخیص داده شوند شما می توانید قبلل از بارداری ان ها را درمان کنید.

با پزشک خود صحبت کنید


با پزشک خود صحبت کنید

در صورت بروز هرگونه اختلالی در جنین، شما و پزشک باید با یکدیگر صحبت کنید. ممکن است پزشک به شما توصیه کند که برای فهمیدن علت بیماری، راه درمان، خطر افزایش اختلال، نظریه ها و راه های جلوگیری از آن، با یک متخصص ژنتیک مشورت کنید. پزشک شما حتما گزینه های مختلفی را برای کنترل بارداری در اختیارتان خواهد گذاشت. اگر شما در صدد سقط جنین باشید پزشک در تصمیم شما دخالتی نخواهد کرد. اما اگر تصمیم به سقط نداشته باشید، پزشک می تواند اطلاعلت مهمی در اختیار شما قرار دهد تا بتوانید دوران بارداری را به راحتی سپری کنید. در بعضی موارد ، مثل اختلالات کانال های اعصابی، استفاده از روش سزارین خطرات کمتری خواهد داشت. سپس پزشک شما را با مشاورانی آشنا خواهد کرد که به شما کمک کنند تا کودکی را بزرگ کنید که نیاز هایش بیشتر و خاص تر است. اگر کودک شما با یک بیماری مادر زادی متولد شود پزشک می تواند شما را در کنترل و بهبود آن یاری کند. عفونت ها معمولا با استفاده ار انتی بیوتیک ها، استراحت و رعایت رژیم غذایی برطرف می شوند. دیگر مشکلات مهم تر مثل دیابت دوران بارداری با معاینات منظم دکتر قابل کنترل هستند. شما ممکن است برای رفع این مشکلات مجبور به تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی تان شوید. در بعضی موارد دکتر دستور می دهد که استراحت مطلق داشته و یا تحت مراقبت های پزشکی قرار بگیرید. غیر از زمانی که دچار بحران می شوید، شما باید با دکتر خود احساس راحتی کنید و مشکلاتتان را با او در میان بگذارید. از جلسات معاینه خود استفاده کنید و تمام سوالات و نگرانی هایتان در مورد بارداری را از او بپرسید. اگر با پزشک خود احساس صمیمیت و راحتی نمی کنید حتما به دنبال یک پزشک جدید باشید.

 

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *